Početna strana Sadržaj Prethodna strana Sledeća strana Verzija za štampu

UDK: 633.15;631.52;631.576.3

Originalni naučni rad

ISPITIVANJE PKB HIBRIDA KUKURUZA U
OGLEDIMA TOKOM 2017. GODINE

N. Erić, P. Stojić, S. Janković, D. Simić, P. Krsmanović,
Lj. Šarčević-Todosijević, N. Glamočlija

Izvod: Rezultati ogleda hibrida kukuruza Instituta PKB Agroekonomik u 2017. godini su nastavak višegodišnjih istraživanja koja se sprovode na teritoriji Srbije i regiona, a sve u cilju postizanja visokih prinosa hibrida kukuruza. Rezultati ogleda su najpouzdaniji pokazatelji prilikom davanja preporuka za setvu kukuruza i to na osnovu osobina samog hibrida i na osnovu prirodnih, zamljišnih i klimatskih uslova određenih područja. Zbog različite dužine vegetacije ne mogu se svi hibridi uspešno proizvoditi u datim agroekološkim uslovima. Dužina vegetacije svakog hibrida kukuruza od nicanja do sazrevanja određena je genetički i izuzetno je značajna sa biološkog i ekonomskog stanovišta. Jedan od najvažnijih faktora smanjenja rizika pri proizvodnji kukuruza je pravilan izbor hibrida. Dužina vegetacije posebno je značajna za savremenu rejonizaciju proizvodnje kukuruza kako u ravničarskim, tako i u brdsko-planinskim rejonima proizvodnje gde su uslovi znatno nepovoljniji od optimalnih. U odnosu na prosečne godine u Srbiji u pogledu temperatura i padavina, 2017. godina se znatno razlikuje, a karakteristična je po izrazito sušnom periodu praćenom visokim temperaturama. U uslovima gde je primenjena odgovarajuća tehnologija, hibridi kukuruza Instituta PKB Agroekonomik imali su zadovoljavajuće prinose zrna.

Ključne reči: kukuruz, hibridi, proizvodnja, prinos zrna.

Uvod

Kukuruz je srpski najvažniji poljoprivredni proizvod, sa zasejanim površinama u 2013. od 1,19 miliona hektara i prosečnom proizvodnjom od oko 5,86 miliona tona (Živanović & Popović, 2016). Dosadašnjom proizvodnjom kukuruza u Srbiji koja iz godine u godinu pokazuje variranja, i po površinama i po prosečnim prinosima ne možemo biti zadovoljni. Zato se u narednom periodu dalje povećanje proizvodnje kukuruza može ostvariti značajnim povećanjem prinosa zrna po jedinici površine jer za to postoji odgovarajući sortiment, povoljni agroekološki uslovi i visoko stručni kadrovi (Glamočlija, 2012).

Tokom duge tradicije selekcije i oplemenjivanja hibrida kukuruza u Institutu PKB Agroekonomik nastali su brojni hibridi kukuruza. Najnoviji hibridi odgovaraju potrebama proizvođača kako u pogledu kvaliteta i visine prinosa tako i u pogledu stabilnosti prinosa u optimalnim i u manje optimalnim uslovima proizvodnje. U Institutu se odabiraju superiorni hibridi kukuruza otporni na stresne uslove proizvodnje i otporni na najvažnije bolesti i štetočine koje su karakteristične za uslove umerenog klimatskog pojasa kakvi su proizvodni uslovi naše zemlje. Kontinuirano odabiranje omogućava PKB hibridima visoku adaptabilnu sposobnost i visok prinos (Simić i sar., 2011; 2012; 2013; 2016; 2017).

U Institutu PKB Agroekonomik klasičnim metodama selekcije ulaže se u pronalaženje najbolje prilagođenih i proverenih hibridnih kombinacija. Rezultat takvog rada su hibridi kukuruza koji pokazuju značajne rezultate koji su pouzdani u različitim klimatskim uslovima.

Izborom PKB semena kukuruza dobija se sigurnost i garancija kvaliteta. Intenzivna selekcija je dala rezultate u vidu moćnog korenovog sistema i snažnog stabla, biljke su umerene bujnosti usmerene na stvaranje savršeno zdravog klipa, sa gusto i duboko usađenim zrnima, odličnog kvaliteta. Visoka otpornost na sušne uslove, daje ranijim hibridima prinose koje očekujemo od kasnijih grupa zrenja, a uz značajnu prednost u otpuštanju vlage postiže se pun efekat ekonomične proizvodnje kukuruza (Simić i sar., 2015).

Hibridi nove generacije kukuruza koji su stvoreni u Institutu PKB Agroekonomik poseduju visok genetski potencijal rodnosti. U proizvodnji kukuruza ograničavajući faktori su količina i raspored padavina tokom vegetacionog perioda i primenjena tehnologija gajenja. Tehnologija gajenja može u značajnoj meri modifikovati, u pozitivnom ili negativnom smeru nepovoljne agroekološke uslove. Do stabilne proizvodnje sa visokim prinosima možemo doći poštovanjem zahteva biljaka i poštovanjem agrotehničkih mera. Jedan od najvažnijih elemenata tehnologije gajenja kukuruza je setva koja ima veliki uticaj na visinu prinosa kukuruza. Setva je kompleksna agrotehnička mera jer se sastoji od: vremena, gustine i dubine setve (Simić i sar., 2014, Glamočlija i sar., 2015, Živanović i sar., 2012; 2017a).

Setvu kukuruza treba početi krajem prve dekade aprila, koristeći pri tome seme visoke klijavosti i energije klijanja. Najveće površine (50-60%) treba zasejati u drugoj dekadi aprila, a setvu završiti do kraja aprila. Ukoliko iz bilo kojih razloga setvu moramo obaviti u maju, onda treba sejati hibride kraće vegetacije, koji su tolerantniji na kasniju setvu. Kod srednje ranih i srednje kasnih hibrida raspon gustine treba da se kreće od 57–68.000 biljaka po ha, a kod ranih hibrida od 68–79.000 klijavih zrna po ha (Popović, 2010; Marić i sar., 2013a; 2013b). Vreme setve uslovljeno je biološkim osobinama i agroekološkim uslovima u određenom regionu, delimično dužinom vegetacije hibrida i namenom kukuruza (zrno ili silaža). Setva kukuruza u našim uslovima počinje kada se temperatura zemljišta na dubini setve ustali na oko 100℃. U ravničarskim krajevima to je krajem prve dekade aprila, a u brdsko planinskim regionima krajem aprila i početkom maja. Najveće površine u ravničarskim područjima poseju se između 10. i 30. aprila, a deo površina u prvoj dekadi maja. U sušnim godinama u ranijim rokovima setve postižu se najviši prinosi, a smanjenje prinosa u majskoj setvi iznosilo je 0,8-0,9 t ha-1 sredinom maja (Starčević i sar., 1998). U ranijoj setvi je nešto ranije i nicanje, metličanje, pa i svilanje. Kukuruz koji ranije svila, pre dozreva, a ispuštanje vode iz zrna je brže, jer sazrevanje teče u toplijem periodu godine. Ranije ponikao kukuruz po pravilu dobro razvija korenov sistem do letnjih suša, pa ih bolje toleriše tj. otporniji je na sušu.

Pojava novih hibrida kukuruza doprinela je, setvi gušćeg sklopa pre svega zbog promenjene arhitekture same biljke (veća čvrstoća donjih internodija stabla). Gustina sklopa zavisi od hibrida, plodnosti zemljišta, a najviše od očekivane količine i rasporeda padavina tokom vegetacije kukuruza. Na plodnijim zemljištima, boljeg kapaciteta za vodu, kao i onim područjima gde ima više padavina u toku vegetacije, može se sejati gušće i obrnuto, u sušnijim rejonima, kao i na manje plodnim zemljištima setvu treba obaviti ređe. U uslovima navodnjavanja setva se takođe obavlja u većoj gustini. Osnovni cilj oplemenjivanja kukuruza nije se menjao od njegovog nastanka do danas, a to je razume se prinos zrna (Borojević, 1991; Balestre et al., 2009; Popović, 2010; 2015; Šarčević-Todosijević, Lj., 2016; Tabaković i sar., 2016). Najmodernije oplemenjivačke metode i dalje prinosu zrna pripisuju najveću pažnju.

Hibridi kukuruza razlikuju se po dužini vegetacije od setve odnosno nicanja pa do fiziološke zrelosti, odnosno berbe. U našim proizvodnim rejonima dužina vegetacije hibrida kukuruza varira od 80 dana kod najranijih hibrida, pa do 150 dana kod najkasnijih hibrida. Hibridi kukuruza imaju različitu dužinu vegetacije, s tim u vezi svrstani su u različite grupe zrenja tj. FAO 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900 i 1.000. Vegetacijska grupa 100 ima najkraću vegetaciju koja traje oko 80 dana. Svaka sledeća FAO grupa ima vegetaciju dužu za oko 5 dana. Dužina vegetacije istog hibrida izražena u danima na istom proizvodnom području može se razlikovati u različitim proizvodnim godinama, što utiče na vreme početka berbe merkantilnog kukuruza. U našem klimatskom području najčešće dominiraju hibridi kukuruza FAO 300 do FAO 700. Pravilnim odabirom hibridne kombinacije vezano za namenu i lokalitet proizvodnje omogućava se pre svega stabilnost u proizvodnji, spravljanje kvalitetne silaže, ranija berba sa nižim sadržajem vlage u zrnu, a samim tim i smanjivanje ukupnih troškova proizvodnje.

Dužina vegetacije svakoga hibrida kukuruza od nicanja do sazrevanja određena je genetički i izuzetno je značajna sa biološkog i ekonomskog stanovišta. Zbog različite dužine vegetacije ne mogu se svi hibridi uspešno proizvoditi i rejonirati u datim agroekološkim uslovima. Kasni hibridi dužeg vegetacionog perioda ne preporučuju se za setvu na većim nadmorskim visinama od preko 400 m jer neće završiti sazrevanje i rani jesenji mrazevi mogu naneti velike štete. Isto je i sa rokovima setve, koji moraju biti u optimalnom vremenu za određene izabrane hibride i agroekološke rejone proizvodnje. U cilju postizanja što boljeg uspeha u proizvodnji kukuruza potrebno je sagledati što širi spektar pojedinačnih faktora i njihovih uticaja kako pojedinačno tako i u interakciji. Na ovaj način može se uticati na postizanje što optimalnijih uslova u proizvodnji kukuruza, a sve u cilju postizanja što boljeg ekonomskog aspekta proizvodnje. Rejonizacija ima za cilj da se visoki genetički potencijal rodnosti hibrida potvrdi u odgovarajućim rejonima i da se za svaki rejon odrede najrodniji i najstabilniji hibridi kukuruza (Simić i sar., 2009).

Poželjno je sa aspekta postizanja uspeha u većim proizvodnim rejonima da se proizvodnja kukuruza organizuje tako da bude zastupljeno oko 25 % srednje ranih hibrida, oko 25 % kasnih i približno 50 % srednjekasnih hibrida. U područjima sa manje padavina trebalo bi više proizvoditi hibride FAO grupa zrenja od 300 do 500 u odnosu na hibride sa dužim periodom vegetacije (Glamočlija 2003; 2012, Popović, 2010)

Kritične faze tokom rasta i razvića kukuruza su: setva, ostvarivanje željenog sklopa, klijanje, nicanje, zatvaranje redova, oplodnja, nalivanje i sazrevanje zrna.

Jedna od najvažnijih faza u selekciji kukuruza jeste rejonizacija tj. ispitivanje hibrida kukuruza u različitim agroekološkim uslovima. Proizvođači mogu da utiču na prinos pravilnim izborom hibrida, kvalitetnom obradom zemljišta, pravilnim izborom i primenom đubriva i pravilnom hemijskom zaštitom (Glamočlija 2012; Dakić i sar., 2012; 2013; Glamočlija i sar., 2010; 2015).

Izvođenje ogleda ima za cilj dobijanje što tačnijih podataka kao preduslova za pravilnu rejonizaciju pojedinih hibrida kukuruza. Direktni činioci koji utiču na usev kukuruza su karakteristike zemljišta u interakciji sa mikro klimatom određenog rejona. Preporuka je izbor hibrida koji po svojim karakteristikama mogu da izdrže izazove kako sušnih, tako i vlažnih godina. Tokom suvih godina sigurnost prinosa, a tokom vlažnih visoki potencijal za prinos i dobro otpuštanje vlage, postaju ključni faktori u realizaciji visokih prinosa pri proizvodnji kukuruza (Glamočlija 2012).

Tabela 1. Prosečne temperature i sume padavina u 2017. godin po mesecima izmerene na mernoj stanici Instituta PKB Agroekonomik – Beograd.

Table 1. Average temperatures and precipitation sums in 2017. per months measured in the measuring station at the Institute of PKB Agroekonomik – Belgrade

Mesec
Month
Temperature ℃
Temperature ℃
Suma padavina mm
Sum rainfall mm
Min/min Prosek/average Max/max
Januar/January-20-57,418,6
Februar/February-11,73,323,327
Mart/March-2,79,926,722
April/April-311,130,246,2
Maj/May3,917,232,971,6
Jun/June9,422,539106,6
Jul/July9,223,540,240,8
Avgust/August723,543,135,2
Septembar/September0,716,535,655,4
Oktobar/Oktober-2,11128,357
Novembar/November-4,86,317,948
Decembar/December-7,42,915,640,6

Iz tabele 1. možemo sagledati da su uslovi koji su vladali tokom vegetacionog perioda 2017. godine, bili izuzetno nepovoljni za proizvodnju kukuruza u pogledu količine i rasporeda padavina, praćenih visokim temperaturama. Ovako nepovoljni klimatski uslovi su se značajno odrazili na visinu postignutih prinosa.

Dobar raspored i ukupna količina padavina omogućava gušći sklop biljaka po hektaru, ekonomičniju upotrebu mineralnih đubriva po hektaru, a samim tim i veći prinos hibrida kukuruza. Porastu proizvodnje kukuruza najviše doprinose: kontinuitet u stvaranju visokoprinosnih hibridnih kombinacija, razvoj tehnologije i industrije semenarstva, unapređenje tehnologije proizvodnje, inovacije u razvoju velikog asortimana tehničkih i prehrambenih proizvoda od kukuruza (Simić i sar., 2017).

Pri izboru genotipova treba imati na umu da su padavine najveći faktor ograničenja uspeha u proizvodnji u podneblju kontinentalne klime, kakvi su uslovi proizvodnje u našoj zemlji (Živanović i sar., 2017b). Dobar raspored i dovoljna količina padavina preduslovi su za optimalniji sklop useva, a samim tim i veći prinos kukuruza (Simić i sar., 2017; Tabaković i sar., 2017).

Materijal i metode rada

PKB hibridi kukuruza ispitivani su u 2017. godini u makroogledima postavljenim na sledećim lokalitetima: Padinska Skela, Despotovac, Kraljevo i Novi Pazar.

Ogledi su izvođeni kao makroogledi na različitim tipovima zemljišta i to na ritskoj crnici, na smonici i na drugim tipovima zemljišta. Predusevi hibridima kukuruza takođe su se razlikovali po lokalitetima ispitivanja ali je u većini slučajeva predusev bila pšenica što je i inače najčešće u našim plodoredima, predusev je na jednom lokalitetu bila lucerka. Veličina elementarne parcele za svaki hibrid zavisila je od izvođača ogleda i kretala se oko 500 m2 po ispitivanom hibridu kukuruza. Svi ogledi na svim lokalitetima ispitivanja posejani su pneumatskim sejalicama, u optimalnom roku za setvu.

Setvena norma bila je prilagođena osobinama svakog ispitivanog hibrida, vremenskim uslovima određenog područja i nivoom agrotehnike. Prilikom setve vodilo se računa o gustini, a Institut PKB Agroekonomik daje preporuku optimalne gustine za svaki hibrid stim da se mora voditi računa o uslovima proizvodnje i primenjenoj agrotehnici.

Makroogledi su izvođeni od strane registrovanih poljoprivrednih proizvođača od kojih neki predstavljaju lider gazdinstva za određena mesta.

Rezultati izvršenih ispitivanja 11 hibrida kukuruza Instituta PKB Agroekonomik u makroogledima u proizvodnoj 2017. godini prikazani su tabelarno, u zavisnosti od lokaliteta izvođenja ogleda. Svi prinosi prikazani su preračunato na 14% vlage u tonama po hektaru. Svi ogledi bili su u sistemu zalivanja što je ublažilo ali nije u potpunosti eliminisalo izuzetno nepovoljne klimatske uslove tokom najvažnijih faza razvoja i razvića kukuruza.

Rezultati i diskusija

Ostvareni prinosi hibrida kukuruza u makroogledu na lokalitetu Padinska Skela u Institutu PKB Agroekonomik prikazani su u tabeli 2.

Na ovom lokalitetu ispitivani su sledeći hibridi: Zlatar 2, Staniša, Markis, Kondor 4, Kristal, Dukat 4, Orkan, Spartak, Dijamant 6, Maksim, Rubin 7. Među vodećim hibridima na ovom lokalitetu izvođenja makroogleda po ostvarenom prinosu istakao se PKB hibrid Kondor 4.

Svojom dominantnom dozom prinosne agresivnosti, svrstava se među vodeće hibride ove grupe zrenja, a zahvaljujući brzom otpuštanju vlage i mogućnosti kombinovane berbe (klip-zrno) bez gubitaka, izuzetno je omiljen među proizvođačima. Prilagodljivost i različite agroklimatske uslove ispoljava zahvaljujući srednje razvijenom stablu, visine 250 cm, sa klipom dužine 25 cm, na visini od 90-100 cm na kome se nalazi 14-16 redova zrna u tipu zubana, žute boje i velike mase (380-420 g). Pored maksimalnog prinosa zrna, neosporno izvrstan silažni hibrid koji daje veliku količinu zelene mase, kvalitetne svarljivosti i energetske vrednosti. Visoko tolerantan na Ustilago (gar), plesnivost klipa (Fusarium, Giberela) i značajnije bolesti kukuruza kojima se pridaje značaj o proizvodnji kukuruza.

Tabela 2. Prinos zrna (t/ha) na lokalitetu Padinska Skela u 2017. godini

Table 2. Grain yield (t/ha) in locality Padinska Skela in 2017

R.b.
S.n.
FAO Hibrid
Hybrid
Gustina setve
br. zrna

Seed density
No. grains
% vlage zrna
pri berbi

% Grain moisture
at harvest
Prinos zrna
(14% vl.)

Grain yield
(14% moisture)
1200Zlatar 284.00012,87,100
2300Staniša70.00015,08,000
3350Markis70.00015,18,400
4400Kondor 471.00015,210,500
5400Kristal71.00016,07,300
6450Dukat 468.00016,69,100
7500Spartak68.00016,710,200
8500Orkan68.00016,310,250
9600Dijamant 66000017,010,000
10600Maksim6000017,110,200
11650Rubin 75800018,210,300

Rezultati makroogleda devet ispitivanih hibrida kukuruza, na lokalitetu Despotovac prikazani su u tabeli 3. Na ovom lokalitetu ispitivani su hibridi grupa zrenja od FAO 200 do FAO 700 i to: Zlatar 2, Staniša, Kondor 4, Kristal, Dukat 4, Spartak, Dijamant 6, Maksim i Rubin 7. Na ovom lokalitetu kasni hibrid Rubin 7 ostvario je najbolje rezultate. Stalna težnja ka dobijanju visokih prinosa u sušnim regionima, dovela nas je do stvaranja hibrida kasnije grupe zrenja, koji svoje liderstvo u prinosu ispoljava na boljim zemljištima u uslovima pune agrotehnike, ali i bez značajnijih odstupanja prinosa u odnosu na zemljišta lošijeg kvaliteta.

Ovaj hibrid, daje stablo visine 260-270 cm, sa formiranim krupnim klipom cilindričnog oblika u tipu zubana na visini od 95-100 cm, dužine 23-26 cm i zrnima tamno žute boje, raspoređenih u 14-16 redova.

Tabela 3. Prinos zrna (t/ha) na lokalitetu Despotovac u 2017. g.

Table 3. Grain yield (t/ha) in locality Despotovac in 2017

R.b.
S.n.
FAO Hibrid
Hybrid
Gustina setve
br. zrna

Seed density
No. grains
% vlage zrna
pri berbi

% Grain moisture
at harvest
Prinos zrna
(14% vl.)

Grain yield
(14% moisture)
1200Zlatar 284.00012,48,500
2300Staniša70.00015,29,200
3400Kondor 471.00020,210,000
4400Kristal71.00018,98,000
5450Dukat 468.00023,010,000
6500Spartak68.00022,310,500
7600Dijamant 660.00022,410,400
8600Maksim60.00023,510,500
9650Rubin 758.00024,111,000

Svoju dobru animalnu svarljivost i energiju silaže ispoljava zahvaljujući unosu adekvatne količine čistih hraniva: N 140-150 kg/ha, P205 60-80 kg/ha, K2O 40-60 kg/ha i povećanju broja biljaka za 5-10%. Rubin 7 pogodan je za zrno i silažu jer je otporan na poleganje i nema rasturanja zrna pri žetvi, zrno je izuzetnog kvaliteta u pogledu hemijskog sastava.

Svoje liderstvo u prinosu ispoljava na plodnim i ravničarskim zemljištima i u uslovima pune agrotehnike. Broj biljaka 55.000-60.000 biljaka/ha (24-25 cm). Odličan za proizvodnju zrna za ishranu stoke ali i za spravljanje vrlo kvalitetne silaže sa visokom hranljivom vrednošću.

Rezultati makroogleda devet ispitivanih hibrida kukuruza, na lokalitetu Kraljevo prikazani su u tabeli 4. Na ovom lokalitetu ispitivani su hibridi grupa zrenja od FAO 200 do FAO 700 i to: Zlatar 2, Staniša, Kondor 4, Kristal, Dukat 4, Spartak, Dijamant 6, Maksim i Rubin 7.

Među hibridima koji su vodeći po prinosima na ovom lokalitetu je kasni hibrid Maksim. Svojim izvrsnim ranijim porastom i brzim otpuštanjem vlage, doprinosi svojoj favorizaciji u ravničarskim rejonima visoko produktivne poljoprivredne proizvodnje. Sa stablom (270-280 cm) dobre čvrstine i nižim položajem cilindričnog klipa (100-110 cm), velike dužine od 24-28 sa 16-18 redova zrna u tipu zubana i masom od 380-400 g, traži bolju agrotehniku za ostvarivanje svojih maksimalnih prinosa. Odličnom reakcijom na manji sklop biljaka po hektaru, sa veoma malom vlagom u fazi berbe. Primenom preporučenih količina čistih hraniva: N 130-160 kg/ha, P205 60-80 kg/ha, K2O 40-60 kg/ha ova biljka može dati krupne klipove i visoke prinose.

U uslovima setve za silažu neophodno je povećanju broja biljaka za 5-10%, pri čemu su biljke veoma zahvalnog habitusa i zrna koje stoka rado jede.

Tabela 4. Prinos zrna (t/ha) na lokalitetu Kraljevo u 2017. g.

Table 4. Grain yield (t/ha) in locality Kraljevo in 2017

R.b.
S.n.
FAO Hibrid
Hybrid
Gustina setve
br. zrna

Seed density
No. grains
% vlage zrna
pri berbi

% Grain moisture
at harvest
Prinos zrna
(14% vl.)

Grain yield
(14% moisture)
1200Zlatar 284.00010,46,500
2300Staniša70.00013,27,200
3400Kondor 471.00018,38,100
4400Kristal71.00017,68,000
5450Dukat 468.00016,78,400
6500Spartak68.00016,38,500
7600Dijamant 660.00017,58,400
8600Maksim60.00019,29,500
9650Rubin 758.00019,39,000

U tabeli 5. prikazani su rezultati makroogleda ispitivanih sedam hibrida kukuruza, na lokalitetu Novi Pazar. Na ovom lokalitetu ispitivani su hibridi grupa zrenja od FAO 200 do FAO 700 i to: Zlatar 2, Staniša, Kondor 4, Dukat 4, Spartak, Maksim i Rubin 7. Po postignutim prinosima istakao se srednje kasni hibrid Spartak.

Tabela 5. Prinos zrna (t/ha) na lokalitetu Novi Pazar u 2017. g.

Table 5. Grain yield (t/ha) in locality Novi Pazar 2017

R.b.
S.n.
FAO Hibrid
Hybrid
Gustina setve
br. zrna

Seed density
No. grains
% vlage zrna
pri berbi

% Grain moisture
at harvest
Prinos zrna
(14% vl.)

Grain yield
(14% moisture)
1200Zlatar 284.00012,06,200
2300Staniša70.00015,66,200
3400Kondor 471.00017,87,500
4450Dukat 468.00018,37,600
5500Spartak68.00018,97,900
6600Maksim60.00019,87,800
7650Rubin 758.00021,57,850

Ukoliko se želi proizvoditi srednje kasni hibrid sa visokim stepenom prilagodljivosti na najrazličitije agroekološke uslove, uz primenu promenljivog nivoa agrotehnike i zaštite, može se postići setvom ovog hibrida. Formiranjem višeg stabla, 250-260 cm, velike čvrstoće sa konusnim klipom dužine 22-24 cm na visini od 100 cm, sa 16 redova žutih zrna u tipu zubana. Ova biljka obezbeđuje dovoljnu količinu zrna, velike mase (380-410 g), koja zadovoljava i najprobirljivije proizvođače ove grupe zrenja. Davanjem dovoljne količine čistih hraniva: N 125-145 kg/ha, P205 60-80 kg/ha, K2O 40-60 kg/ha, može se očekivati veoma dobar odgovor ovog hibrida kroz prinos. Hibrid veoma zahvalan za silažu, za koju se preporučuje 5-10% veći broj biljaka po jedinici površine.

Zaključak

Literatura

  1. Balestre, M., Candido de Souza, J., Garcia von Pinho, R., Lunzzo de Oliveira, R., Muro Valente Paes. J. (2009): Yield stability and adaptability of maize hybrids based on GGE biplot analysis characteristics. Crop Breed. Appl. Biotechnol. 9: 219-228.
  2. Borojević, S. (1991):Principi i metodi oplemenjivanja bilja. Naučna knjiga Beograd. Bogdanović, B., Čapelja, V., Popov, R. (2000): Proizvodnja semena kukuruza. Zbornik radova XXXIV seminara agronoma, Novi Sad, 343-349.
  3. Dakić, P., Matić, L., Šešić, J., Gajić, D., Simić, D., Đurić, N., Marković, S. (2012): Suzbijanje korova u kukuruzu primenom preparata Talisman Ekstra. Zbornik naučnih radova Instituta PKB Agroekonomik, 18, 1-2, 51-60.
  4. Dakić, P., Zečević, D., Šešić, J., Gajin, D., Parađenović, S., Onć-Jovanović, E., Sudimac, M., Simić, D., Marković S. (2013): Najzastupljeniji korovi kukuruza i njihovo efikasno i ekonomično suzbijanje herbicidima na području banata u periodu 2009-2012. godine. XXVII Savetovanje agronoma, veterinara, tehnologa i agroekonomista Instituta PKB Agroekonomik, Padinska Skela, Beograd, vol. 19, 1-2, 101-115.
  5. Glamočlija, Đ. (2003): Posebno ratarstvo, Draganić, Beograd.
  6. Glamočlija, Đ., Tabaković, M., Sabovljević, R., Radosavljević, N., Simić, D., Crevar, M. (2010): Uticaj genotipske kombinacije i lokacije proizvodnjena osobine hibridnog semena kuruza. Šesti naučno-istraživački simpozijum iz selekcije i semenarstva. Društvo selekcionera i semenara republike Srbije. Vršac 17-21 maj, pp-65.
  7. Glamočlija, Đ. (2012): Posebno ratarstvo.
  8. Glamočlija, Đ., Janković, S., Popović, V., Kuzevski, J., Filipović, V., Ugrenović, V. (2015): Alternativne ratarske biljke u konvencionalnom i organskom sistemu gajenju. Monografija. Beograd, ISBN 978-86-81689-32-5; 1-355.
  9. Marić, V., Glamočlija, Đ., Popović, V., Đukanović, L. (2013a): Prinos NS hibrida kukuruza različitih grupa zrenja u odnosu na gustinu setve. XXVI Savet. agronoma, veterinara, tehnologa i agroekonomista. Zbornik radova, Instituta PKB Agroekonomik, Beograd, 20.-21.2.2013., vol. 19, 1-2, 117-124.
  10. Marić, V., Glamočlija, Đ., Popović, Vera, Đukanović, L. (2013b): Prinos hibrida kukuruza različitih grupa zrenja u odnosu na gustinu setve u nepovoljnoj godini. XVII Savetovanje o biotehnologiji, Čačak:15.-16.03.2013, Vol.18 (20), 77-82.
  11. Popović, V. (2010): Agrotehnički i agroekološki uticaji na proizvodnju semena pšenice, kukuruza i soje. Doktorska disertacija, Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet Zemun, 1-145.
  12. Popović, V. (2015): Pojam, podela i značaj bioloških resursa u poljoprivredi. Ured. Milovanovic, J., Đorđević, S.: Оčuvanje i unapređenje bioloških resursa u službi ekoremedijacije. Monografija. Beograd, ISBN 978-86-86859-41-9; 1-407. 29-51.
  13. Simić, D., Erić, N., Pavlović, M., Đurić, N., Sabovljević, R. (2011): Rejonizacija hibrida kukuruza Instituta PKB Agroekonomik u proizvodnoj 2011. godini. Zbornik naučnih radova 17 (1-2): 73-80.
  14. Simić, D., Erić, N., Pavlović, M., Đurić, N., Marković, S., Glamočlija, Đ., Sabovljević, R. (2012): Multilokacijski ogledi hibrida kukuruza Instituta PKB Agroekonomik. Zbornik naučnih radova, 18, 1-2, 41-50.
  15. Simić, D., Erić, N., Pavlović, M., Đurić, N., Marković, S., Stojić, P., Dolijanović, Ž. (2013): Tolerantnost PKB hibrida kukuruza na sušu u 2012 godini. Zbornik radova, XXVII Savetovanje agronoma, veterinara, tehnologa i agroekonomista Instituta PKB Agroekonomik, Padinska Skela, Beograd, vol. 19, 1-2, 69-78.
  16. Simić, D., Erić, N., Popović, V., Đekić, V.: (2015): Rejonizacija hibrida kukuruza Instituta PKB Agroekonomik u 2014. godini. Zbornik radova, Instituta PKB Agroekonomik, Padinska Skela, Beograd, vol. 21, 1-10.
  17. Simić, D., Popović, V., Janković, S., Erić, N., Dželetović., Ž., Ranković, D., (2016): Značaj rejonizacije u postizanju visokih prinosa PKB hibrida kukuruza u proizvodnoj 2015. godini. Zbornik radova, Instituta PKB Agroekonomik, Padinska Skela, vol. 22, 1-10.
  18. Simić, D., Erić, N., Stojić P., Dolijanović Ž., Popović S., Tabaković M. (2017): Domaći hibridi kukuruza u proizvodnim, pokaznim i makrodemonstracionim ogledima u proizvodnoj 2016. Godini. Zbornik radova, XXXI Savetovanje agronoma, veterinara, tehnologa i agroekonomista Instituta PKB Agroekonomik, Padinska Skela, Beograd, vol. 23, 1-10.
  19. Tabaković, M., Jovanović, S., Popović, V., Ranković, D., Stanisavljevićm R., Štrbanović, R. (2016): Varijabilnost osobina hibridnog semena kukuruza različitih lokacija proizvodnje. Radovi sa XXX Savetovanja agronoma, veterinara, tehnologa i agroekonomista. Padinska Skela. Beograd. Vol. 22. Br. 1-2, 135-172.
  20. Tabaković M., Vujinović J., Stanisavljević R., Štrbanović R., Popović V., (2017): The sum of temperature units in different pheno-phases of development of seed maize regarding the production year. 8th International Scientific Agriculture Symposium “Agrosym 2017” Jahorina (Bosnia), 05-08.10.2017. p. 974-981.
  21. Šarčević-Todosijević, Lj., Živanović, Lj., Janjić, S., Popović, V., Ikanović, J., Popović, S., Dražić, G. (2016): The influence of nitrogen fertilizer on the total number of microorganisms and aminoautotroph dynamics under ’’Ugar’’ and sown maize. Agriculture and Forestry, 62 (3): 185-196.
  22. Živanović, Lj., Ikanović, J., Popović, V., Kajgana, M., Rakić, S., Milutinović, M. (2012): The effect of nitrogen fertilization on yield of maize. Third International Scientific Simposium, “Agrosym 2012“, Jahorina. 215-219.
  23. Živanović Lj. & Popović V. (2016): Proizvodnja soje (Glycine max) u svetu i kod nas. XXI Savetovanje o biotehnologiji, Čačak, vol. 21 (23), 129-135.
  24. Živanović Lj., Savić J., Ikanović J., Kolarić Lj., Popović V., Novaković M. (2017a): Uticaj sorte i hibrida na prinos zrna pšenice, soje, kukuruza i suncokreta. Zbornik radova Instituta PKB Agroekonomik. XXXI Savetovanje agronoma, veterinara, tehnologa i agroekonomista, Vol. 23, br. 1-2. p. 39-49.
  25. Živanović Lj., Popović V., Ikanović J., Kolarić Lj. (2017b): Uticaj količine i oblika azota na produktivnost ozime pšenice. XXII Savetovanje o biotehnologiji. 10.-11.3.2017. Čačak,183-188.

UDC: 633.15;631.52;631.576.3

Original Scientific Paper

TESTING OF PKB MAIZE HYBRIDS
IN EXPERIMENTS DURING 2017

N. Erić, P. Stojić, S. Janković, D. Simić, P. Krsmanović,
Lj. Šarčević-Todosijević, N. Glamočlija

Summary

Results reflected maize hybrids of the Institute of PKB Agroeconomic in 2017 are a continuation of many years of research conducted on the territory of Serbia and the region, with the aim of achieving high yield maize hybrids. Results of the trial are the most reliable indicators when making recommendations for planting corn, based on the characteristics of the hybrids on the basis of natural, soils and climatic conditions in certain areas. Due to the different length of vegetation not everyone can successfully produce hybrids in the given agro-ecological conditions. Length of each growing season maize hybrids from germination to maturity is determined genetically and is extremely important from a biological and economic point of view. One of the most important factors of risk reduction in the production of maize hybrids is the correct choice. Length vegetation is particularly important for modern zoning maize production both in the plains and in mountainous regions where production conditions are much less favorable than optimal. Compared to the average in Serbia in terms of temperature and precipitation in 2017 is significantly different, and is characterized by an extremely dry period followed by high temperatures. In conditions where it is applied with the appropriate technology, hybrids of the Institute of PKB Agroeconomic have a satisfactory grain yield.

Keywords: maize, hybrids, production, grain yield.